Gdzie wyrzucić kable i przewody? PSZOK, elektrośmieci i złom
Kable i przewody wyrzucasz zależnie od tego, skąd pochodzą: kable od urządzeń, ładowarki i przedłużacze oddajesz jako elektroodpady do PSZOK albo punktu zbiórki elektroodpadów, a nie do żółtego pojemnika ani do odpadów zmieszanych. Przewody elektryczne z remontu przyjmuje PSZOK według regulaminu gminy, a większą ilość kabli miedzianych możesz sprzedać w punkcie skupu złomu. Niżej znajdziesz tabelę rodzajów kabli, zasady dla przewodów z remontu i wyjaśnienie, dlaczego za opalanie izolacji grozi areszt albo grzywna.
Gdzie wyrzucić kable od urządzeń?
Kable od urządzeń, takie jak przewody zasilające, kable USB, HDMI i antenowe, oddajesz jako zużyty sprzęt elektryczny do PSZOK albo punktu zbiórki elektroodpadów. Komisja Europejska w wyjaśnieniach do unijnej dyrektywy o zużytym sprzęcie uznaje kabel sprzedawany osobno za sprzęt elektryczny i elektroniczny sam w sobie, a kabel dołączony do urządzenia za jego część, dlatego kabel od zepsutego urządzenia oddajesz razem z nim. W Warszawie kabel przyjmują PSZOK, mobilne punkty MPSZOK i punkty zbiórki elektroodpadów.
Kable i przewody od urządzeń nie trafiają do żółtego pojemnika, bo nie są opakowaniem, ani do odpadów zmieszanych, bo ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym zakazuje umieszczania zużytego sprzętu razem z innymi odpadami. Krótkie kable zmieszczą się w pojemnikach i mobilnych punktach na drobne elektroodpady, a w Warszawie mobilne punkty przyjmują sprzęt do 25 cm. Luźne kable przed oddaniem zwiń i zwiąż, żeby nie plątały się z innym sprzętem.
Tabela pokazuje, gdzie oddać każdy rodzaj kabla i na co uważać.
| rodzaj | przykłady | gdzie oddać | uwagi |
|---|---|---|---|
| kable zasilające z wtyczką | od lampy, czajnika, komputera | PSZOK, punkt zbiórki elektroodpadów | od zepsutego urządzenia oddać razem z nim |
| kable do ładowania i danych | USB, USB-C, micro USB, Lightning | PSZOK, pojemnik na drobne elektroodpady | najlepiej razem z ładowarką |
| kable sygnałowe | HDMI, sieciowy, antenowy | PSZOK, punkt zbiórki elektroodpadów | nie do żółtego pojemnika |
| ładowarki i zasilacze | do telefonu, laptopa, routera | PSZOK, sklep z elektroniką od 400 m2 | w dużym sklepie bez zakupu |
| przedłużacze i listwy | listwa zasilająca, przedłużacz bębnowy | PSZOK, punkt zbiórki elektroodpadów | nadpalone od razu wycofać |
| przewody z instalacji | przewody ze ścian po remoncie | PSZOK według regulaminu, skup złomu | przy usłudze odpady zabiera firma |
| kable miedziane w większej ilości | resztki z budowy, grube przewody | punkt skupu złomu z zezwoleniem | izolacji nie opalać |
Przy okazji przejrzyj szufladę z elektroniką, bo w tym samym punkcie oddasz starą mysz komputerową, pilota czy zepsute słuchawki. Poradnik o tym, co zrobić z domowymi elektrośmieciami, wyjaśnia też zasady dla większego sprzętu, na przykład miksera albo odkurzacza.
Gdzie wyrzucić ładowarki i zasilacze?
Ładowarki i zasilacze to zużyty sprzęt elektryczny, więc oddajesz je do PSZOK, sklepu z elektroniką albo pojemnika na elektroodpady, razem z kablem i wtyczką. Tak samo oddajesz ładowarkę do laptopa, zasilacz do routera i ładowarkę do elektronarzędzi, a o tym, gdzie oddać ładowarkę do telefonu, piszemy osobno. Warszawa kieruje ładowarki do PSZOK i punktów zbiórki elektroodpadów, a Gdańsk do czerwonych pojemników na elektroodpady.
- Z ładowarki do akumulatorków najpierw wyjmij akumulatorki i oddaj je do pojemnika na baterie, a samą ładowarkę jako elektroodpad.
- Sklep, który ma co najmniej 400 m2 powierzchni sprzedaży sprzętu dla domu, przyjmie ładowarkę do telefonu bez zakupu, bo żaden jej wymiar nie przekracza 25 cm.
Ładowarka często zostaje w szufladzie po wymianie telefonu, więc jeśli masz jeszcze stary aparat, oddaj oba za jednym razem. To, gdzie wyrzucić stary telefon komórkowy i jak wcześniej usunąć z niego dane, opisujemy w poradniku o telefonach.
Gdzie wyrzucić przedłużacze i listwy zasilające?
Przedłużacze i listwy zasilające oddajesz jako elektroodpady do PSZOK albo punktu zbiórki elektroodpadów, także wtedy, gdy są nadpalone albo pęknięte. W Warszawie przedłużacz przyjmują również mobilne punkty MPSZOK.
- Listwa z wyłącznikiem albo zabezpieczeniem przeciwprzepięciowym to także elektroodpad.
- Przedłużacz bębnowy albo kilkadziesiąt metrów przewodu nie zmieści się w pojemniku na drobne elektroodpady, więc zawieź go do PSZOK.
- Nadpalony, przegrzany albo pęknięty przedłużacz od razu wycofaj z użytku i nie naprawiaj go taśmą.
Kilka przedłużaczy zebranych po przeprowadzce albo remoncie zawieź do PSZOK jednym kursem, a sprawny, którego nie potrzebujesz, oddaj komuś, kto go użyje. Na pytania o zużyte przedłużacze elektryczne w domu odpowiadamy szerzej w osobnym poradniku.
Co zrobić z przewodami elektrycznymi po remoncie?
Przewody elektryczne z remontu oddajesz do PSZOK według regulaminu gminy albo sprzedajesz w punkcie skupu złomu, a gdy remont robiła firma, odpady powinien zabrać wykonawca. Kable i przewody wyjęte ze ścian nie mają wtyczek i były częścią instalacji budynku, a nie osobnym urządzeniem, dlatego przepisy nie przesądzają jednoznacznie, czy to zużyty sprzęt. W praktyce Warszawa kieruje przewód elektryczny do PSZOK i MPSZOK.
- Regulaminy PSZOK w Warszawie, Krakowie i Poznaniu nie wymieniają kabli osobno, ale przyjmują metale i zużyty sprzęt elektryczny, więc przewody trafią do jednej z tych grup, a szczegóły podpowie obsługa punktu.
- PSZOK przyjmuje tylko odpady z gospodarstw domowych, a na odpady z remontu ma limity: w PSZOK MPO w Warszawie do 200 kg odpadów budowlanych i rozbiórkowych przy jednej dostawie, w krakowskiej Lamusowni 200 kg miesięcznie.
- Według ustawy o odpadach wytwórcą odpadów z usługi remontowej jest firma, która ją wykonuje, chyba że umowa stanowi inaczej, więc to ona powinna wywieźć przewody razem z gruzem.
Przed wyjazdem sprawdź godziny i limity punktu PSZOK w swojej gminie, bo część punktów, na przykład w Krakowie, prosi też o potwierdzenie opłaty za odpady.
Czy kable miedziane można oddać na skup złomu?
Tak, kable miedziane możesz sprzedać w punkcie skupu złomu, który ma zezwolenie na zbieranie odpadów, a cena zależy od ilości miedzi i rodzaju izolacji. Bez takiego zezwolenia ustawa o odpadach nie pozwala zbierać odpadów, a skup, który je ma, znajdziesz w publicznej wyszukiwarce rejestru BDO, dostępnej bez logowania. Ty zezwolenia nie potrzebujesz, ale weź ze sobą dokument tożsamości: skup wpisuje twoje dane i numer dokumentu do formularza przyjęcia odpadów metali, a bez okazania dokumentu musi odmówić przyjęcia złomu. Kable i przewody w izolacji skupy wyceniają niżej niż czystą miedź, a stawki zmieniają się razem z notowaniami metali.
Nie odcinaj kabli od zepsutych urządzeń, żeby sprzedać samą miedź. Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym pozwala zbierać niekompletny sprzęt i części z niego tylko dużym sklepom z elektroniką, zakładom przetwarzania i PSZOK, więc urządzenie z kablem oddajesz w całości. Jeśli resztki przewodów z budowy czekają na sprzedaż dłużej, sprawdź, co mówią przepisy o przechowywaniu złomu na prywatnej działce.
Czy można opalać kable, żeby odzyskać miedź?
Nie, opalanie izolacji kabli to termiczne przekształcanie odpadów poza spalarnią, za które grozi areszt albo grzywna na podstawie art. 191 ustawy o odpadach. Sam zakaz zapisano w art. 155: jak podaje tekst jednolity ustawy o odpadach, odpady wolno termicznie przekształcać wyłącznie w spalarniach i współspalarniach. Mandat może wynieść do 500 zł, a grzywna orzeczona przez sąd od 20 do 5000 zł. Gdańska straż miejska ukarała mandatem mężczyznę, który wypalał kable przy budynku komunalnym, już w listopadzie 2015 roku.
Izolacja wielu kabli i przewodów jest z PVC, przy którego spalaniu powstają chlorowodór i dioksyny. Według komunikatu Krakowa spalenie 1 kg PVC daje około 280 litrów gazowego chlorowodoru. Miedź odzyskasz bez ognia: mechaniczne zdjęcie izolacji nożem albo ściągaczem nie jest spalaniem, a samą izolację Warszawa kieruje do odpadów zmieszanych.
Jeżeli zastanawiasz się nad podobnym przedmiotem, sprawdź też, gdzie wyrzucić stary pendrive.
Najczęściej zadawane pytania
Czy kable można wyrzucić do żółtego pojemnika?
Nie. Żółty pojemnik zbiera głównie opakowania z metali i tworzyw, a kabel od urządzenia to zużyty sprzęt elektryczny, którego nie wolno wyrzucać razem z innymi odpadami. Kable oddaj do PSZOK albo punktu zbiórki elektroodpadów, a przewody z remontu do PSZOK lub skupu złomu.
Czy kabel antenowy to elektrośmieci?
Tak, kabel antenowy, HDMI albo sieciowy kupiony osobno traktuje się jak sprzęt elektryczny i elektroniczny, tak samo jak kabel zasilający. Stary kabel antenowy oddaj więc do PSZOK albo punktu zbiórki elektroodpadów, a nie wyrzucaj go do żółtego pojemnika ani do odpadów zmieszanych.
Ile płaci skup złomu za kable?
Cena zmienia się razem z notowaniami miedzi i zależy od grubości żył oraz rodzaju izolacji, dlatego skupy podają ją za kilogram w dniu sprzedaży. Kabel w izolacji jest wyceniany niżej niż czysta miedź, ale izolacji nie wolno opalać, bo grozi za to kara.
Czy sklep przyjmie stare kable bez zakupu?
Sklep, który ma co najmniej 400 m2 powierzchni sprzedaży sprzętu dla domu, musi bez zakupu przyjąć zużyty sprzęt do 25 cm, na przykład ładowarkę do telefonu. Inne sklepy przyjmą stary sprzęt przy zakupie nowego tego samego rodzaju, a długi kabel może przekraczać limit 25 cm, dlatego z luźnymi kablami pewniej pojechać do PSZOK.