Gdzie wyrzucić markery?
Wprowadzenie
W dobie segregacji odpadów i rosnącej troski o środowisko naturalne coraz częściej zadajemy sobie pytanie, jak prawidłowo postępować z różnymi przedmiotami codziennego użytku. Jednym z nich są markery – niepozorne, ale wszechobecne narzędzia w szkołach, biurach, firmach i domach. Czym są w świetle przepisów o gospodarce odpadami? Do jakiego pojemnika powinny trafić zużyte lub wyschnięte markery? Czy są traktowane jak tworzywa sztuczne, czy raczej jako odpady problemowe? W tym artykule odpowiadamy na wszystkie te pytania, przywołując również obowiązujące kody odpadów i zasady segregacji.
Czym są markery?
Markery, znane także jako pisaki permanentne, suchościeralne, zakreślacze lub flamastry, to przybory piśmiennicze zbudowane z obudowy z tworzywa sztucznego, wkładu z tuszem oraz fibrowej końcówki piszącej. W zależności od rodzaju, mogą być przeznaczone do pisania po papierze, tablicach suchościeralnych, plastiku, metalu, szkle czy kartonie.
Typowe rodzaje markerów to:
- Markery permanentne – zawierające tusz alkoholowy, często o silnym zapachu
- Markery suchościeralne – używane głównie do tablic
- Markery akrylowe i olejowe – wykorzystywane w rysunku i sztuce
- Zakreślacze i flamastry – do zaznaczania tekstu lub kolorowania
Ze względu na swoje złożone materiały (plastik, pigmenty, czasem metalowe końcówki) oraz potencjalnie chemiczny skład tuszu, markery nie należą do standardowych odpadów z tworzyw sztucznych.
Problemy związane z utylizacją markerów
Utylizacja markerów niesie za sobą kilka istotnych problemów:
- Nie można ich łatwo rozłożyć na części – trudne do rozdzielenia komponenty materiałowe (plastik, tusz, filc, metal)
- Zawierają chemikalia – tusze mogą mieć składniki na bazie alkoholu, barwniki syntetyczne lub inne substancje, które nie są obojętne dla środowiska
- Nie nadają się do recyklingu w ramach typowego systemu frakcji żółtej (tworzywa sztuczne)
- Wysoka trwałość plastiku – marker rozkłada się w środowisku przez setki lat
Z tych powodów zużyte markery traktuje się jako odpady trudne do jednoznacznej klasyfikacji, jednak istnieją odpowiednie sposoby na ich pozbycie się w sposób bezpieczny i zgodny z prawem.
Jak segregować markery?
Wbrew pozorom, markery nie powinny trafiać do pojemnika na tworzywa sztuczne, ponieważ ich skład i forma nie pozwalają na łatwy recykling. Najwłaściwszym rozwiązaniem jest oddanie ich do odpadów zmieszanych, o ile nie są traktowane jako odpad niebezpieczny lub specjalny (np. duże ilości tuszu w przemyśle graficznym).
Zgodnie z katalogiem odpadów, zużyte artykuły piśmiennicze nie mają przypisanego indywidualnego kodu, ale można je zakwalifikować jako:
20 03 01 – niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne
Oznacza to, że jeśli zużyty marker nie zawiera już tuszu ani substancji ciekłych, a jest jedynie pustym przedmiotem z plastiku i fibry, można go wyrzucić do pojemnika na odpady zmieszane – czarnego pojemnika.
Uwaga: wyjątek stanowią markery zawierające substancje niebezpieczne!
W przypadku specjalistycznych markerów przemysłowych, zawierających np. farby olejowe, lakiery, żywice lub rozpuszczalniki, należy skontaktować się z lokalnym PSZOK i zakwalifikować je jako odpady niebezpieczne lub chemiczne, zgodnie z kodem:
16 05 06 – odpady zawierające inne substancje niebezpieczne
Dla gospodarstw domowych ten przypadek jest rzadki, ale warto o nim pamiętać.
Co grozi za niewłaściwe segregowanie markerów?
Choć markery nie są odpadami niebezpiecznymi w codziennym użytkowaniu, ich niewłaściwa segregacja może prowadzić do:
- Zanieczyszczenia frakcji tworzyw sztucznych – marker z resztką tuszu wrzucony do żółtego pojemnika może zanieczyścić cały strumień recyklingowy
- Odmowy odbioru odpadów przez firmę komunalną
- Nałożenia podwyższonej opłaty za niesegregowane śmieci – zgodnie z lokalnymi przepisami
Dla firm (np. szkół, biur) może to skutkować koniecznością przekazania odpadów firmie specjalizującej się w utylizacji sprzętu biurowego i odpadów trudnych.
Dlaczego właściwa segregacja markerów jest ważna?
Markery, mimo niewielkich rozmiarów, są produktem masowym – zużywamy ich miliony rocznie. Ich prawidłowa utylizacja:
- Chroni środowisko przed mikroplastikiem i toksycznymi tuszami
- Zapobiega zanieczyszczeniu frakcji tworzyw sztucznych, które mogłyby zostać zrecyklingowane
- Pomaga w skutecznym sortowaniu i przetwarzaniu odpadów
- Zwiększa ogólną efektywność systemu gospodarki odpadami
Ponadto, coraz więcej producentów oferuje ekologiczne alternatywy, np. markery z wymiennymi wkładami lub biodegradowalne obudowy, które ułatwiają recykling.
Porady i wskazówki dotyczące segregacji markerów
- Zużyty marker wrzuć do czarnego pojemnika na odpady zmieszane, jeśli nie zawiera dużej ilości ciekłego tuszu
- Nie wrzucaj ich do pojemników na plastik – nie nadają się do recyklingu w standardowym systemie
- W przypadku firm – gromadź większe ilości markerów osobno i oddaj je do wyspecjalizowanego odbiorcy
- Sprawdź, czy lokalny PSZOK przyjmuje zużyte artykuły biurowe – niektóre punkty mają specjalne pojemniki
- Rozważ zakup markerów z wymiennymi wkładami – to bardziej ekologiczne rozwiązanie
Podsumowanie
Zużyte markery nie są odpadami plastikowymi w sensie recyklingowym. Najczęściej powinny trafić do odpadów zmieszanych, chyba że zawierają substancje chemiczne – wtedy wymagają specjalnej utylizacji w PSZOK. Niewłaściwa segregacja może prowadzić do zanieczyszczenia innych frakcji i utraty możliwości ich przetworzenia. Choć to niewielki odpad, jego poprawna utylizacja ma realny wpływ na środowisko i funkcjonowanie systemu gospodarowania odpadami.
Pamiętajmy – każdy przedmiot ma swoje miejsce w odpowiednim pojemniku. Nawet marker.