Katalog BDO
Katalog BDO to wykaz sześciocyfrowych kodów odpadów używany w rejestrze i ewidencji BDO – państwowym systemie do obsługi obowiązków odpadowych. Prawną podstawą katalogu jest Rozporządzenie Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r., które dzieli odpady na grupy, podgrupy i rodzaje oraz zaznacza, które z nich są niebezpieczne. Gwiazdka „*” przy kodzie oznacza odpad niebezpieczny.
BDO – co to jest i do czego służy
BDO (Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami) to system teleinformatyczny państwa, który obejmuje rejestr podmiotów, ewidencję i sprawozdawczość. Przedsiębiorcy wytwarzający odpady inne niż komunalne lub wprowadzający produkty i opakowania rejestrują się tu i prowadzą ewidencję wg kodów z katalogu.
Jak czytać kod odpadu
Sześć cyfr zapisujemy w formacie XX XX XX: pierwsze dwie oznaczają grupę (źródło powstania), kolejne dwie podgrupę, ostatnie dwie rodzaj odpadu. Np. 20 01 39 to „tworzywa sztuczne” ze strumienia odpadów komunalnych zbieranych selektywnie. Gwiazdka „*” wskazuje odmianę niebezpieczną danego rodzaju.
Pozycje lustrzane i „gwiazdka”
W katalogu występują tzw. pozycje lustrzane – dla tego samego źródła są dwie pozycje: jedna niebezpieczna ze „*”, druga inna niż niebezpieczna. Wybór zależy od składu i właściwości odpadu. Najpierw weryfikujemy zagrożenia, a dopiero potem przypisujemy wariant z lub bez gwiazdki.
Prosta ścieżka wyboru kodu – 6 kroków
1 Ustal źródło – zaczynaj od grup 01 – 12 oraz 17 – 20, zgodnie z pochodzeniem odpadu. Grupy 13 – 15 (oleje, sorbenty, opakowania) stosuj, gdy trafnie opisują strumień. Grupa 16 służy „awaryjnie”, gdy inne nie pasują.
2 Sprawdź, czy to nie opakowanie – opakowaniom przypisujemy zwykle 15 01 XX (np. 15 01 01 papier i tektura, 15 01 02 tworzywa, 15 01 04 metale, 15 01 06 zmieszane, 15 01 07 szkło).
3 Zweryfikuj niebezpieczeństwo – jeżeli opakowanie zawiera resztki substancji niebezpiecznych lub jest nimi zanieczyszczone, stosuj 15 01 10*.
4 Komunalne czy nie – odpady z gospodarstw domowych i im podobne klasyfikujemy w grupie 20 (np. 20 03 01 zmieszane, 20 01 39 tworzywa, 20 01 40 metale). Dla działalności gospodarczej wybieraj kody właściwe dla źródła procesu, a komunalne tylko dla frakcji faktycznie „komunalnych”.
5 Urządzenia i elektroodpady – zużyty sprzęt z domów: 20 01 36 (inne niż niebezpieczne), a odmiany zawierające niebezpieczne składniki mają osobne pozycje ze „*” (np. 20 01 21*, 20 01 23*, 20 01 35*).
6 „99” tylko gdy trzeba – końcówka …99 oznacza rodzaj „inny, nie wymieniony” i używa się jej dopiero po wyczerpaniu pozostałych opcji.
Praktyczne przykłady
Butelki PET po napojach z biura – jeżeli klasyfikujesz strumień opakowań, zwykle 15 01 02. Jeżeli to selektywna frakcja komunalna z gospodarstw domowych – 20 01 39.
Wiaderko po farbie z resztkami – 15 01 10* (opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone).
Lodówka z domu – 20 01 23* (urządzenia zawierające freony). Zwykły komputer z domu – 20 01 36.
Zmieszane odpady komunalne – 20 03 01.
Metalowe puszki po napojach z selektywnej zbiórki – 20 01 40 albo, jeśli klasyfikujesz „opakowania” w zakładzie – 15 01 04.
Najczęstsze błędy
1 Automatyczne używanie 20 03 01 – kod „zmieszane komunalne” nie służy do każdego kosza w firmie. Najpierw oceń, czy strumień jest naprawdę komunalny, czy wynika z procesu w działalności.
2 Mylenie opakowań z komunalnymi frakcjami 20 01 XX – w zakładzie zwykle stosujesz 15 01 XX, a nie kody „20…”.
3 Ignorowanie pozycji lustrzanych – ten sam odpad może mieć wariant niebezpieczny i „bez gwiazdki” w zależności od składu. Zbadaj właściwości, zanim wybierzesz kod.
4 Zakładanie, że „gwiazdka” = ADR – odpad niebezpieczny w rozumieniu katalogu nie zawsze podlega przepisom ADR przy transporcie. To osobna kwalifikacja.
Krok po kroku w BDO
1 Ustal kod wg katalogu. 2 Sprawdź „*” i wymogi dla niebezpiecznych. 3 W ewidencji prowadź zapisy dla każdego kodu, a przy przekazaniu wystaw e-KPO z właściwym kodem i masą. 4 W sprawozdawczości podsumuj masy wg kodów. Podstawowe informacje o systemie znajdziesz na stronie BDO.
Szybka ściąga – kody, które często się przydają
15 01 01 papier i tektura, 15 01 02 tworzywa, 15 01 04 metale, 15 01 06 zmieszane opakowania, 15 01 07 szkło, 15 01 10* opakowania z pozostałościami niebezpiecznymi.
20 01 39 tworzywa sztuczne, 20 01 40 metale, 20 01 37* drewno zawierające substancje niebezpieczne, 20 01 38 drewno inne niż 20 01 37*, 20 03 01 zmieszane komunalne.
Podsumowanie
Katalog BDO porządkuje odpady według pochodzenia i właściwości. Właściwy wybór kodu zaczyna się od rozpoznania źródła, potem oceny niebezpieczeństwa i dopiero na końcu sięgania po pozycje „99”. Pamiętaj o pozycjach lustrzanych i o tym, że gwiazdka w katalogu nie przesądza automatycznie o klasyfikacji ADR. Dzięki temu ewidencja w BDO jest spójna, a odpady trafiają do właściwych procesów.