Kaucja za butelki i puszki – ile wynosi i gdzie oddać opakowania

Kaucja za butelki i puszki wynosi 50 groszy za butelkę plastikową do 3 litrów i puszkę metalową do 1 litra oraz 1 zł za szklaną butelkę wielokrotnego użytku do 1,5 litra. Odzyskasz ją bez paragonu w każdym sklepie powyżej 200 m2, który sprzedaje napoje w takich opakowaniach, i w innych punktach zbiórki, które przyjmują dany rodzaj opakowania. Niżej znajdziesz tabelę opakowań z kaucją i bez niej, zasady wypłaty kaucji w pieniądzu, powody odrzucenia butelki przez automat i to, co zrobić z opakowaniem bez znaku kaucji.

Ile wynosi kaucja za butelki i puszki?

Kaucja za butelkę plastikową do 3 l i puszkę metalową do 1 l wynosi 50 gr, a za szklaną butelkę wielokrotnego użytku do 1,5 l – 1 zł. Kaucja za butelki i puszki to zwrotna kwota doliczana przy zakupie napoju w opakowaniu ze znakiem kaucji i oddawana w całości, gdy zwrócisz puste opakowanie w punkcie zbiórki. Nie jest wliczona w cenę na półce: przy kasie pojawia się jako osobna pozycja na paragonie, a jej wysokość jest częścią znaku kaucji na etykiecie. Pobiera ją każdy sklep sprzedający napoje w opakowaniach z systemu kaucyjnego, bez względu na powierzchnię.

Tabela pokazuje, które opakowania mają kaucję, ile wynosi i gdzie oddać albo wyrzucić każde z nich.

rodzaj opakowania	pojemność	kaucja	gdzie oddać	uwagi
butelka plastikowa po napoju	do 3 l	50 gr	sklep powyżej 200 m2, automat kaucyjny	pusta, niezgnieciona, z etykietą
puszka metalowa po napoju	do 1 l	50 gr	sklep powyżej 200 m2, automat kaucyjny	aluminiowa i stalowa tak samo
szklana butelka wielokrotnego użytku	do 1,5 l	1 zł	sklep sprzedający takie butelki, także mały	część butelek w systemach producentów do 2028
butelka plastikowa lub puszka ponad limit	ponad 3 l lub 1 l	brak	żółty pojemnik	np. baniak wody 5 l
butelka po mleku, kefirze, jogurcie pitnym	dowolna	brak	żółty pojemnik	napój roślinny ze znakiem ma kaucję
karton po soku lub mleku	dowolna	brak	żółty pojemnik	opakowanie wielomateriałowe
jednorazowa butelka szklana (wino, wódka, sok)	dowolna	brak	zielony pojemnik	decyzja MKiŚ o szkle jesienią 2026
butelka po chemii, kosmetykach lub oleju	dowolna	brak	żółty pojemnik	opróżniona, z resztkami według regulaminu gminy
opakowanie bez znaku kaucji	dowolna	brak	żółty lub zielony pojemnik	zapasy bez znaku i zakupy za granicą

Kaucja liczy się od każdej sztuki osobno. Za zgrzewkę 6 butelek wody zapłacisz 3 zł kaucji i odzyskasz całą kwotę, gdy oddasz wszystkie 6 pustych butelek, a za dwie puszki i jedną szklaną butelkę wielokrotnego użytku ze znakiem kaucji dopłacisz przy kasie 2 zł. Stawki są jednakowe w całym kraju i nie zależą od sieci handlowej, marki ani rodzaju napoju, więc kaucja za butelki i puszki jest taka sama w supermarkecie, na stacji paliw i w osiedlowym sklepie.

Po zwrocie opakowania kaucja wraca w formie pieniężnej, a nie jako rabat na kolejne zakupy. Dlatego lepiej odkładać puste opakowania w domu i oddawać je przy okazji zakupów, niż wyrzucać je do pojemnika razem z pieniędzmi.

Które opakowania mają kaucję, a które nie?

Kaucję mają tylko opakowania po napojach ze znakiem kaucji: butelki plastikowe do 3 l, puszki metalowe do 1 l i szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 l. O tym, czy butelka jest kaucyjna, decydują razem rodzaj opakowania, jego pojemność i znak kaucji na etykiecie, a nie sam materiał. Dlatego plastikowa butelka po wodzie ma kaucję, a plastikowa butelka po płynie do naczyń już nie. Jeśli nie wiesz, jak wygląda znak kaucji, obejrzyj etykietę butelki, za którą przy kasie doliczono kaucję: znak zawsze podaje jej kwotę, co odróżnia go od zwykłych symboli recyklingu.

Kaucję zapłacisz i odzyskasz, kupując:

• wodę, napoje gazowane, soki, piwo i napoje energetyczne w butelce plastikowej do 3 l ze znakiem kaucji,
• te same napoje w puszce do 1 l, bo kaucja za puszki po napojach nie zależy od tego, czy puszka jest aluminiowa, czy stalowa,
• napoje roślinne, na przykład owsiane i sojowe, jeśli mają znak kaucji, bo wyłączenie dla mleka ich nie obejmuje,
• napoje w szklanej butelce wielokrotnego użytku do 1,5 l ze znakiem kaucji.

Bez kaucji zostają:

• mleko i napoje mleczne, na przykład kefir, maślanka i jogurt pitny, w każdym opakowaniu, bo wyłączono je ze względów sanitarnych,
• kartony po sokach, mleku i innych napojach, czyli opakowania wielomateriałowe,
• jednorazowe butelki szklane po winie, wódce, piwie i sokach,
• słoiki oraz butelki po oleju, sosach, chemii i kosmetykach, bo nie są opakowaniami po napojach,
• butelki plastikowe większe niż 3 l, na przykład baniak wody 5 l, i puszki większe niż 1 l,
• każde opakowanie bez znaku kaucji, czyli zapasy wprowadzone do sprzedaży przed 2026 rokiem i napoje kupione za granicą.

Zakres systemu może się jeszcze zmienić. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiedziało na jesień 2026 decyzję, czy objąć kaucją jednorazowe butelki szklane, i zastrzega, że nowe zasady nie zaczną obowiązywać od razu. Opakowań po mleku resort do systemu włączać nie planuje. Dopóki na jednorazowej butelce szklanej nie ma znaku kaucji, wyrzucasz ją pustą do zielonego pojemnika.

Gdzie oddać butelki i puszki z kaucją?

Butelki i puszki z kaucją oddasz w każdym sklepie powyżej 200 m2 sprzedającym takie napoje oraz w mniejszych sklepach i automatach kaucyjnych, które przystąpiły do systemu. Nie musisz wracać tam, gdzie kupiłeś napój: opakowanie ze znakiem kaucji przyjmie dowolny punkt zbiórki, który zbiera dany rodzaj opakowań, niezależnie od sieci i miasta. Obowiązki dużych sklepów są zapisane wprost, bo ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi nakazuje sklepom powyżej 200 m2 pobierać i zwracać kaucję oraz zbierać puste opakowania z systemu. W praktyce kaucję za butelki i puszki odzyskasz w tych miejscach:

• w sklepie powyżej 200 m2, który sprzedaje napoje w opakowaniach z systemu, przy kasie albo w automacie kaucyjnym,
• w mniejszym sklepie, który przystąpił do zbiórki albo sprzedaje napoje w szklanych butelkach wielokrotnego użytku,
• w stacjonarnym punkcie zbiórki, bo przepisy wymagają co najmniej jednego takiego punktu w każdej gminie.

Jeśli sklep, który ma obowiązek zbiórki, odmawia przyjęcia opakowania ze znakiem kaucji albo wypłaty kaucji, zgłoś to do wojewódzkiego inspektoratu ochrony środowiska (WIOŚ). Osobne reguły ma kaucja za szklane butelki zwrotne: do końca 2028 roku część producentów może zbierać je we własnych systemach, a butelkę oznaczoną jako zwrotna, ale bez znaku kaucji, oddajesz na zasadach ustalonych przez producenta.

Jak wygląda zwrot w automacie?

Automat kaucyjny skanuje kod kreskowy i kształt opakowania, dlatego butelka i puszka nie mogą być zgniecione. Opakowania wkładasz po kolei, a po zakończeniu automat zwykle drukuje bon z łączną kwotą kaucji, który realizujesz przy kasie. Opakowanie, którego automat nie rozpozna, zostaje odrzucone i wraca do Ciebie, więc możesz je obejrzeć, spróbować jeszcze raz albo oddać obsłudze.

Jak wygląda zwrot w małym sklepie?

W małym sklepie zwrot jest zwykle ręczny: sprzedawca sprawdza znak kaucji na etykiecie i wypłaca kaucję przy kasie. Sklep do 200 m2, który nie przystąpił do zbiórki, może nie przyjąć butelek plastikowych i puszek, choć przy sprzedaży kaucję pobiera. Szklane butelki wielokrotnego użytku musi natomiast przyjąć i zwrócić za nie kaucję, jeśli sam sprzedaje napoje w takich butelkach. Zanim przyniesiesz większą torbę opakowań, zapytaj przy kasie, czy sklep prowadzi zbiórkę.

Jak przygotować butelkę do zwrotu kaucji?

Butelkę do zwrotu kaucji przygotujesz w trzech krokach: opróżnij ją, nie zgniataj i zostaw całą etykietę z kodem kreskowym i znakiem kaucji. Te same zasady dotyczą puszki. Automat kaucyjny sprawdza każde opakowanie bardzo dokładnie, więc od tych trzech drobiazgów zależy, czy kaucja za butelki i puszki wróci do Ciebie w całości.

1. Opróżnij butelkę lub puszkę, bo opakowanie oddawane do zwrotu ma być puste. Myć nie trzeba, wystarczy wylać resztki napoju.
2. Nie zgniataj opakowania. Automat rozpoznaje butelkę i puszkę po kształcie, więc mocno zgniecione opakowanie może odrzucić, a wtedy kaucja nie wróci.
3. Nie zdzieraj etykiety. Bez czytelnej etykiety z kodem kreskowym i znakiem kaucji punkt zbiórki nie wyda kaucji, nawet jeśli butelka jest pusta i cała.

Nakrętkę zostaw na butelce: od lipca 2024 jest do niej przymocowana i trafia do recyklingu razem z nią. Operatorzy systemu kaucyjnego, na przykład OK Operator Kaucyjny, podają, że butelka bez nakrętki też zostanie przyjęta, ale nie zakładaj cudzej, bo inny kształt lub waga mogą zmylić automat. W domu pomaga prosty nawyk: opakowania z kaucją odkładaj w całości do osobnej torby, a zgniataj tylko te bez znaku kaucji, które idą do żółtego pojemnika. Taki podział oszczędza też czas przy automacie, bo nie musisz przebierać opakowań w sklepie.

Czy do zwrotu kaucji potrzebny jest paragon?

Do zwrotu kaucji nie potrzebujesz paragonu, bo kaucja należy się za opakowanie ze znakiem kaucji, a nie za konkretny zakup w konkretnym sklepie. Zwrot bez dowodu zakupu obowiązuje w każdym punkcie zbiórki, zarówno w dużym sklepie, jak i w małym, który prowadzi zbiórkę. Oddasz więc także opakowania kupione przez kogoś innego, na przykład butelki po rodzinnym przyjęciu albo puszki zebrane po spotkaniu w pracy, bo liczy się znak kaucji, a nie to, kto zapłacił przy kasie. Paragon przyda Ci się najwyżej do sprawdzenia, ile kaucji doliczono do zakupów.

Kaucja wraca w formie pieniężnej: gotówką albo na kartę lub konto. Według Ministerstwa Klimatu i Środowiska automat kaucyjny może wydać bon, ale sklep musi wymienić go na pieniądze w kasie, bez obowiązku zakupów, a sam bon powinien być ważny co najmniej miesiąc. Bon wymieniasz w kasie sklepu, w którym oddałeś opakowania, a jeśli akurat robisz tam zakupy, możesz odliczyć jego kwotę od rachunku, ale to Twój wybór, a nie warunek wypłaty. Gdy kasjer proponuje tylko rabat albo twierdzi, że bon trzeba wydać w sklepie, poproś o wypłatę w gotówce, a jeśli sklep dalej odmawia, zgłoś to do WIOŚ.

Co zrobić, gdy automat nie przyjmie butelki?

Gdy automat kaucyjny nie przyjmie butelki, sprawdź znak kaucji, kod kreskowy i kształt opakowania, a potem poproś o zwrot ręczny przy kasie. Odrzucenie nie zawsze oznacza, że kaucja za butelki i puszki przepadła, bo część problemów wynika z samego urządzenia, a nie z opakowania. Od przyczyny zależy, co warto zrobić dalej:

• Jeśli na etykiecie nie ma znaku kaucji, masz w ręku opakowanie z zapasów bez znaku, spoza systemu albo kupione za granicą. Kaucji za nie nie zapłaciłeś i nie odzyskasz, więc wyrzuć je do pojemnika według materiału.
• Jeśli etykieta jest zdarta albo kod kreskowy nieczytelny, ręczny zwrot przy kasie zwykle nie pomoże, bo bez etykiety nie da się potwierdzić, że opakowanie należy do systemu.
• Jeśli opakowanie jest zgniecione, automat może go nie rozpoznać. Możesz poprosić obsługę o ręczne przyjęcie, ale Ministerstwo Klimatu i Środowiska wskazuje, że oddawane opakowanie ma być puste i bez oznak uszkodzenia, więc mocno zgniecionej butelki sklep może nie przyjąć.
• Jeśli opakowanie jest w porządku, a automat i tak je odrzuca, przyczyną bywa awaria, pełny zbiornik albo zabrudzony czytnik. Spróbuj w innym automacie albo poproś obsługę o przyjęcie opakowania przy kasie.
• Jeśli automat nie przyjmuje szklanej butelki wielokrotnego użytku, zapytaj obsługę, bo takie butelki bywają zbierane osobno, na przykład przy kasie albo w innym urządzeniu.
• Jeśli sklep, który ma obowiązek zbiórki, odmawia przyjęcia opakowania ze znakiem kaucji, zgłoś to do WIOŚ w swoim województwie.

Większości odrzuceń da się uniknąć jeszcze w domu. Najczęstsze błędy to zgniatanie butelek z przyzwyczajenia, tak jak dawniej przed wrzuceniem do żółtego worka, zerwana etykieta i próby oddania opakowań bez znaku kaucji.

Czy butelkę z kaucją można wyrzucić do żółtego pojemnika?

Butelkę z kaucją możesz wyrzucić do żółtego pojemnika, a szklaną do zielonego, ale wtedy kaucja przepada i nikt jej nie zwróci. Pustą butelkę plastikową i puszkę wrzucasz do żółtego pojemnika na metale i tworzywa sztuczne i dopiero tam możesz je zgnieść, żeby zajmowały mniej miejsca. Pustą szklaną butelkę wrzucasz do zielonego pojemnika na szkło, a nakrętkę albo kapsel do żółtego. Nieodebrana kaucja za butelki i puszki trafia do operatora systemu kaucyjnego, który przeznacza ją na finansowanie systemu.

System kaucyjny nie zastępuje segregacji. Opakowania bez znaku kaucji segregujesz tak jak dotąd. Nawet jeśli rezygnujesz z kaucji, butelki i puszki nie powinny trafiać do odpadów zmieszanych, bo to cenny surowiec, który po segregacji trafia do recyklingu. Szczegóły, na przykład rodzaj pojemnika albo worka i częstotliwość odbioru, ustala regulamin gminy, ale podstawowe zasady żółtego pojemnika na tworzywa są w całym kraju te same, bo pięć frakcji odpadów określa jedno rozporządzenie.

Od kiedy działa system kaucyjny w Polsce?

System kaucyjny działa w Polsce od 1 października 2025, a od 1 stycznia 2026 producenci w systemie wprowadzają na rynek tylko opakowania ze znakiem kaucji. Na półkach wciąż mogą jednak stać napoje w opakowaniach bez znaku, bo sklepy sprzedają zapasy do wyczerpania. Kolejne daty pokazują, od kiedy obowiązuje kaucja za butelki i puszki poszczególnych rodzajów:

• 1 października 2025 – start systemu: od tego dnia płacisz kaucję za butelki plastikowe do 3 l i puszki metalowe do 1 l ze znakiem kaucji.
• 31 grudnia 2025 – koniec okresu przejściowego, w którym producenci mogli wprowadzać napoje w opakowaniach bez znaku. Te zapasy są sprzedawane do wyczerpania, bez kaucji i bez zwrotu.
• 1 stycznia 2026 – według Ministerstwa Klimatu i Środowiska od tego dnia systemem kaucyjnym są objęte szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 l.
• 18 lutego 2026 – weszła w życie nowelizacja z 9 stycznia 2026, dzięki której producenci z własnymi systemami zbiórki szklanych butelek zwrotnych mogą działać poza systemem kaucyjnym do 31 grudnia 2028.

Ten wyjątek jest czasowy: od 1 stycznia 2029 producenci napojów w szklanych butelkach wielokrotnego użytku mają obowiązkowo przystąpić do systemu kaucyjnego. Same daty nie rozstrzygają jednak, czy system kaucyjny się opłaca konsumentom i sklepom, dlatego koszty i korzyści dla obu stron liczymy w osobnym tekście.

Osobno opisaliśmy, gdzie wyrzucić kompostowalne opakowania.

Jeśli masz pod ręką coś podobnego, zobacz, gdzie wyrzucić plastikowe kubki.

Najczęściej zadawane pytania

Czy butelkę mogę oddać w innym sklepie niż ten, w którym ją kupiłem?
Tak. Butelkę ze znakiem kaucji oddasz w dowolnym punkcie zbiórki, niezależnie od sieci i miasta zakupu. Muszą ją przyjąć sklepy powyżej 200 m2 sprzedające napoje w opakowaniach z systemu, a mniejsze sklepy wtedy, gdy dobrowolnie przystąpiły do zbiórki. Szklaną butelkę wielokrotnego użytku przyjmie też mały sklep, który sprzedaje napoje w takich butelkach.

Czy zgnieciona butelka jest przyjmowana?
Mocno zgnieciona zwykle nie. Automat kaucyjny rozpoznaje butelkę po kształcie i kodzie kreskowym, więc zgniecione opakowanie może odrzucić i kaucja nie wróci. Butelki z kaucją trzymaj w całości, a zgniataj tylko te bez znaku kaucji, które trafiają do żółtego pojemnika.

Czy butelki po mleku mają kaucję?
Nie. Mleko i napoje mleczne, na przykład kefir i jogurt pitny, są wyłączone z systemu kaucyjnego bez względu na opakowanie. Kaucję może mieć natomiast napój roślinny w butelce plastikowej lub puszce, jeśli na etykiecie jest znak kaucji.

Czy butelkę kupioną w Niemczech oddam w Polsce?
Nie. Polski system kaucyjny obejmuje tylko opakowania z polskim znakiem kaucji, a za opakowanie bez tego znaku nie można w Polsce odzyskać kaucji. Niemiecki Pfand odzyskasz tylko w Niemczech, a w Polsce taka pusta butelka trafia do żółtego pojemnika.

Czy butelkę bez nakrętki przyjmie automat?
Zwykle tak. OK Operator Kaucyjny i Zwrotka, dwaj operatorzy systemu kaucyjnego, podają, że automat przyjmie butelkę bez nakrętki, ale zalecają oddawanie jej z oryginalną nakrętką, bo ta też idzie do recyklingu. Cudza nakrętka o innym kształcie lub wadze może sprawić, że automat nie rozpozna butelki.